Շրջափակման և կորստի ամիսները և տարիներն անցան, բայց դրանց հիշողությունը չի անցնելու երբեք։ Չի մոռացվելու մայրերի լռությունը, նկուղներում լույսի բացակայության մեջ չմարող կամքը։ Չեն մոռացվելու այն օրերը, երբ աշխարհի քաղաքակիրթ պետությունները լուռ էին և միակ բանը, որ հումանիստ աշխարհը կարողանում էր անել՝ կոչ ուղղելն ու դիտորդի կարգավիճակում մնալն էր:
Բայց այդ փորձությունը ոչ թե կոտրեց Արցախին և արցախահայությանը, այլ կոփեց։
Այդ օրերից ծնվեց պարզ ճշմարտություն՝ Արցախը հայկական է ոչ թե միայն քարտեզի վրա, այլ հայ ժողովրդի վճռականության, պայքարի և պատմական իրականության մեջ։
Եվ որքան էլ փորձեցին կտրել ճանապարհները, ոչ մեկ չկարողացավ կտրել կապը հողի ու ժողովրդի միջև։
Այո՛, Արցախը հիմա բաժանված է Մայր Հայաստանից։ Բայց այդ բաժանումը ժամանակավոր է։ Որովհետև հողը, որին տրվել է սերունդների արյունն ու ճակատամարտը, չի ընդունում օտարին, եկեղեցի պղծողին, կին ու երեխա մորթողին, չի ընդունում մշակույթ ու պատմություն ոչնչացնողին:
Եվ ժողովուրդը, որը չի հրաժարվել իր արմատից, մի օր վերադառնում է, անխուսափելիորեն, անառարկելիորեն վերադառնում է իր՝ հայ ժողովրդի ծագման ու կազմավորման մասին դարերի վկայություններով ու փաստերով հաստատված տարածքային ամբողջություն՝ Հայրենիք:
Արցախը հայկական է, վերադարձ լինելու է:
ՀՃՇ անդամ, Ա.Ղուկասյան
