APA-ի հարցազրույցը Ադրբեջանում Ղրղզստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մաքսատ Մամիտկանովի հետ։
Ղրղզստանի և Ադրբեջանի նպատակներն ու խնդիրները շատ ոլորտներում համընկնում են։
-Ինչպե՞ս են զարգացել Ադրբեջանի և Ղրղզստանի միջև տնտեսական և քաղաքական հարաբերությունները վերջին տարիներին։
Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանի և Ղրղզստանի միջև քաղաքական հարաբերությունների զարգացմանը, հատկապես վերջին տարիներին, նախևառաջ պետք է նշել, որ այդ հարաբերությունները պահպանվում են ամենաբարձր մակարդակով և ուղղված են հետագա առաջադիմական զարգացմանը։ Մեր նախագահները մեծ ուշադրություն են դարձնում դրան։ Ղրղզստանի հարգարժան նախագահ Սադիր Նուրգոժոևիչ Ջապարովի Ադրբեջան կատարած հաճախակի այցելությունները հաստատում են դա։
Մեր ռազմավարական գործընկերությունը խոր արմատներ ունի և մեծ հեռանկարներ է ներշնչում։ Եվ՛ Ղրղզստանը, և՛ Ադրբեջանը հետաքրքրված են այս կապերի զարգացմամբ։ Վերջին բարձր մակարդակի շփումները, մասնավորապես, ցույց են տալիս, թե որքանով են մեր նպատակներն ու խնդիրները համընկնում բազմաթիվ հարթակներում։ Այս քայլերը միայն կշարունակեն զարգանալ։
Այս առումով, պետք է նշել, որ այս տարի մենք սպասում ենք Ադրբեջանի պատվարժան նախագահ Իլհամ Հեյդարովիչ Ալիևի պատասխան պետական այցին Ղրղզստան: Այս այցի շրջանակներում նախատեսվում է հինգաստղանի հյուրանոցի հանդիսավոր բացումը, որը Ադրբեջանը կառուցում է Կենտրոնական Ասիայի մարգարիտի՝ մեր սրբազան Իսիկ-Կուլ լճի ափին: Մեզ համար Իլհամ Ալիևի պատասխան այցը Ղրղզստան նշանակալի իրադարձություն է: Այցի համար լիարժեք նախապատրաստական աշխատանքներ են տարվում: Այցի ընթացքում նախատեսվում է միջպետական խորհրդի նիստ՝ պետությունների ղեկավարների մակարդակով: Մենք ակնկալում ենք, որ Ադրբեջանի նախագահի այցը կամրապնդի քաղաքական, տնտեսական և այլ կապերը։
Խոսելով նաև Ղրղզստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների զարգացման մասին, հատկապես պետք է նշել, որ միջպետական խորհրդի շրջանակներում երկու երկրների կառավարությունները ստորագրել են 2024-2029 թվականների համագործակցության ծրագիր: Այս ծրագրի շրջանակներում կողմերը համակարգված կերպով աշխատում են տարբեր ոլորտներում կապերի զարգացման ուղղությամբ: Ծրագիրը նախատեսում է 14 հիմնական ոլորտ: Դրանք ընդգրկում են գործնականում բոլոր ոլորտները՝ տնտեսություն, հասարակական կյանք, կրթություն և փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող այլ ոլորտներ: Այսպիսով, մեր զարգացումը համակարգային է և պլանավորված՝ թե՛ նախագահական, թե՛ կառավարության մակարդակներում։
Ղրղզստանում արտադրված գորգերը դառնում են արտահանման արտադրանք, որոնք ուղարկվում են Ադրբեջան՝ Ղարաբաղի վերականգնման և արդիականացման աջակցության ծրագրի շրջանակներում։
Այժմ մենք բանակցություններ ենք վարում Ադրբեջանի ազգային ավիափոխադրող AZAL-ի հետ՝ Բաքվից դեպի Իսիկ-Կուլ ուղիղ սեզոնային չարթերային չվերթներ հաստատելու համար։
– Ո՞րն է դրա պատճառը։
– Անցյալ տարի Ղրղզստանը սկսեց իրականացնել խոշոր, հավակնոտ տրանսպորտային նախագիծ՝ Չինաստան-Ղրղզստան-Ուզբեկստան երկաթուղին։ Այս երկաթուղին կստեղծի լրացուցիչ, ամենակարճ երթուղի Չինաստանից Եվրոպա ապրանքներ Ղրղզստանով դեպի Ուզբեկստան, ապա՝ Թուրքմենստան և Կասպից ծով հասցնելու համար։ Մեր տրանսպորտային ուղիները կընդլայնվեն։ Զանգեզուրի միջանցքն իրականացնելու հնարավորության դեպքում Կասպից ծովով և Կենտրոնական Ասիայով բեռնափոխադրումները կանցնեն ադրբեջանական նավահանգիստներով՝ ավելի ընդլայնելով մեր հնարավորությունները։ Մենք այսօր պետք է պատրաստ լինենք առևտրային հոսքերի անխուսափելի աճի։ Այս նախագծերի քննարկումների շրջանակներում մենք քննարկում ենք համատեղ նավեր կառուցելու, այս աշխատանքները համաֆինանսավորելու և համատեղ նավագնացության ընկերություն ստեղծելու հնարավորությունը։ Մենք շատ շնորհակալ կլինենք Ադրբեջանին, եթե այս նախաձեռնությունները աջակցվեն։
Առևտրի ոլորտում մենք ներկայումս աշխատում ենք ապրանքների տեսականին և մատակարարման ծավալները մեծացնելու ուղղությամբ։ Ղրղզստանը նախաձեռնել է Ադրբեջանի և Ղրղզստանի միջև բիզնես խորհրդի ստեղծումը, որպեսզի բիզնես համայնքները և ակտիվ ձեռնարկատերերը կարողանան գտնել իրենց ծրագրերը իրականացնելու արդյունավետ և արդյունավետ եղանակներ: Կառավարության մակարդակով մենք ստեղծում ենք անհրաժեշտ հնարավորություններ և խթանում ենք փոխադարձ առևտրի աճը:
